Karar \u00f6ncesi 9.27 lira olan dolar\/TL 9.49 liraya f\u0131rlad\u0131 yeni zirvesini g\u00f6rd\u00fc. Euro tarihinde ilk kez 11 liran\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131. Borsa \u0130stanbul B\u0130ST 100 endeksinde kay\u0131p h\u0131zland\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin 5 y\u0131ll\u0131k risk primi CDS 443 baz puan seviyesinden 455 baz puana \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin 10 y\u0131ll\u0131k tahvil faizi y\u00fczde 20,4 seviyesine t\u0131rmand\u0131. Gram alt\u0131n 543 lirayla yeni rekorunu k\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Ama piyasa uzmanlar\u0131 Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n ilk kez bir y\u00f6nlendirmeyle \u00f6nlerini g\u00f6rmelerini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Karar metnine arz y\u00f6nl\u00fc ar\u0131zi unsurlardan kaynakl\u0131 olarak politika faizinde yap\u0131lan a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc d\u00fczeltme i\u00e7in y\u0131lsonuna kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alan kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n Kurul taraf\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011fi ifadesini ekleyen PPK ilk kez piyasaya ileriye d\u00f6n\u00fck bir y\u00f6nlendirme de yapt\u0131.
B\u00f6ylece y\u0131l sonuna kadar en fazla 100-200 baz puanl\u0131k indirim olabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6ren uzmanlar\u0131n baz\u0131s\u0131 ise bu y\u0131l faiz indirimlerinin sonuna gelinmi\u015f olabilece\u011fini bile dile getiriyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130ki yeni \u00fcye Taha \u00c7akmak ve Yusuf Tuna\u2019n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla toplanan Para Politikas\u0131 Kurulu toplant\u0131s\u0131ndan 200 baz puanl\u0131k indirim \u00e7\u0131kt\u0131. Karar metninde yine enflasyondaki y\u00fckseli\u015fin ge\u00e7ici unsurlardan kaynakland\u0131\u011f\u0131 ifadeleri yer al\u0131rken ekonomik faaliyette toparlanman\u0131n da s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yinelendi. Y\u0131l\u0131n geri kalan\u0131nda y\u0131ll\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f cari i\u015flemler dengesinde iyile\u015fmenin s\u00fcrece\u011fi beklentilerini de tekrarlayan PPK \u00fcyeleri bu e\u011filimin g\u00fc\u00e7lenerek devam etmesi fiyat istikrar\u0131 hedefi i\u00e7in \u00f6nem arz etti\u011fini de vurgulad\u0131. Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 \u015eahap Kavc\u0131o\u011flu da ge\u00e7ti\u011fimiz haftalarda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalarda s\u0131k s\u0131k cari i\u015flemler dengesindeki iyile\u015fmenin fiyat istikrar\u0131 hedefi i\u00e7in \u00f6nem arz etti\u011fini dile getirmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
Yine \u00f6nceki aylarda oldu\u011fu gibi ticari kredilerde parasal duru\u015fun s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclenin \u00f6tesinde daralt\u0131c\u0131 etki yapt\u0131\u011f\u0131 kaydedilen karar metninde kurulun para politikas\u0131n\u0131n etkileyebildi\u011fi talep unsurlar\u0131, \u00e7ekirdek enflasyon geli\u015fmeleri ve arz \u015foklar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 etkilerin ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik analizleri de\u011ferlendirdi\u011fi vurguland\u0131. \u00c7ekirdek enflasyon vurgusunun ard\u0131ndan PPK metninde 200 baz puanl\u0131k indirimin ard\u0131ndan \u015f\u00f6yle denildi: \u201cBununla birlikte, arz y\u00f6nl\u00fc ar\u0131zi unsurlardan kaynakl\u0131 olarak politika faizinde yap\u0131lan a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc d\u00fczeltme i\u00e7in y\u0131lsonuna kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alan kald\u0131\u011f\u0131 Kurul taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Piyasan\u0131n da metinde en \u00f6nemsedi\u011fi k\u0131s\u0131m \u2018faiz indiriminde s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alan kald\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n PPK taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi oldu. Uzmanlar, bu ifadeyle Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n uzun s\u00fcredir ilk kez ileriye y\u00f6nelik y\u00f6nlendirme yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgularken \u00f6nden y\u00fcklemeli bir faiz indirimi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n da bu ifadeyle ortaya kondu\u011funu dile getirdi. En net y\u00f6nlendirmenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusunda hemfikir olan piyasa oyuncular\u0131 bundan sonra \u2018s\u0131n\u0131rl\u0131 alan\u2019\u0131n ne oldu\u011funun tart\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 kaydetti. Uzmanlara g\u00f6re y\u0131l sonuna kadar faiz indirimi iki ay 100-200 baz puan aras\u0131nda de\u011fi\u015febilir ve politika faizi y\u0131l\u0131 y\u00fczde 14-15 seviyesinde kapatabilir. Ancak kas\u0131m toplant\u0131s\u0131nda bu ay yap\u0131lan y\u00f6nlendirmenin aksine 100 baz puanl\u0131k indirim gelirse piyasa yeniden kar\u0131\u015fabilir.<\/p>\n\n\n\n
Dolar\/TL\u2019deki karar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ya\u015fanan 9.50 liraya do\u011fru sert hareket ABD piyasalar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131yla biraz daha h\u0131zland\u0131. Her ne kadar Merkez Bankas\u0131 taraf\u0131ndan en net y\u00f6nlendirme yap\u0131lm\u0131\u015f olsa da analistler dolar\/TL kurunda y\u00f6n\u00fcn yukar\u0131 oldu\u011funa da dikkat \u00e7ekiyor. Karar \u00f6ncesi pozitif tarafta yer alan bankac\u0131l\u0131k endeksinde de PPK karar\u0131 sonras\u0131 kay\u0131plar h\u0131zland\u0131. Yabanc\u0131 arac\u0131 kurumlar ise Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n hamlesini yorumlamakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ektiklerine y\u00f6nelik analizler yay\u0131mlad\u0131. Eyl\u00fclde ba\u015flayan faiz indirimi d\u00f6ng\u00fcs\u00fcyle iki ayda Merkez Bankas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde politika faizini 300 baz puan indirmi\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n
U\u011fur G\u00fcrses: Siyasi direktifle faiz indirildi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Eski Merkez Bankac\u0131 ve Ekonomi Yazar\u0131 U\u011fur G\u00fcrses: Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n bu faiz indirimi karar\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki toplant\u0131 \u00f6zetinde yayd\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7elerin ve ileriye d\u00f6n\u00fck g\u00f6sterdi\u011fi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok bir anlam\u0131 yok. Siyasi direktifle faiz indirmi\u015f Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n 1-2 puan indirim yapm\u0131\u015f olmas\u0131 \u00f6nemli de\u011fil. Piyasa oyuncular\u0131n\u0131n da ne kadar naif ve beklenti a\u00e7\u0131s\u0131ndan rasyonel olmad\u0131klar\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor indirim. Piyasa 50 baz puan beklerken 200 baz puan neredeyse 4 kat\u0131 faiz indirmi\u015f olmas\u0131 piyasa oyuncular\u0131n\u0131n da rasyonelden koptu\u011funu g\u00f6steriyor. K\u00f6r g\u00f6z\u00fcn parma\u011f\u0131na bir hareket oldu. Bunun kur ve di\u011fer enflasyondaki yans\u0131malar\u0131yla bunun bedelini toplum \u00f6deyecek. T\u00fcrkiye\u2019nin 1994\u2019teki ald\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r dersten sonra ekonomide alaca\u011f\u0131 en a\u011f\u0131r derslerden bir tanesinin e\u015fi\u011findeyiz. Bizim a\u011f\u0131r ders almadan do\u011frular\u0131 g\u00f6rme f\u0131rsat\u0131m\u0131z olmayacakt\u0131. Siyasi direktifle yap\u0131lan faiz indirimin rasyoneli olmaz yani devam eder mi, durur mu tamamen siyasi direktife ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Fatih \u00d6zatay:<\/strong> \u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir hata tekrarland\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Eski Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131, TOBB ET\u00dc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Fatih \u00d6zatay: Karara sadece \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m. Eyl\u00fcl toplant\u0131s\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck hata yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bug\u00fcn yeni bir hata yapmamas\u0131 gerekirdi. \u0130ndirmese hata b\u00f6yle bir ortamda. Hem enflasyon t\u00fcm \u00fclkelerde art\u0131yor, emtia, enerji fiyatlar\u0131 art\u0131yor. Zaten i\u00e7eride kur hi\u00e7 artmasa bile enflasyonda bask\u0131 olacak. Kurda son iki \u00fc\u00e7 ay hatta \u015fubattan beri y\u00fckseli\u015f var. Oradan gelen bir bask\u0131 da var enflasyonda. Bir de bir ay \u00f6nce faiz indirdi piyasa faizleri artt\u0131, CDS artt\u0131, tahvil faizleri artt\u0131. Faiz indirimlerinden ne bekleniyor? Kur art\u0131nca Hazine\u2019nin d\u00f6viz borcu, \u015firketlerin d\u00f6viz a\u00e7\u0131k pozisyonu art\u0131yor. Haydi bunu g\u00f6ze ald\u0131n kredi faizleri de inmedi. Zaten risk primi artt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yat\u0131r\u0131m \u00e7ok zor. Niye indirim yap\u0131l\u0131yor anlam\u0131yorum. B\u00fcrokratlar\u0131n belirledi\u011fi bir faiz bu, enflasyonu bir k\u00f6\u015feye b\u0131rakt\u0131ysan\u0131z olabilir ama hi\u00e7 olmazsa ekonomiyi canland\u0131racak bir \u015fey laz\u0131m. Ne i\u015fe yar\u0131yor. Sadece kur art\u0131yor olumsuz etki var. Ortalama bir T\u00fcrkiye ekonomisi bilgisi olan\u0131n anlayabilece\u011fi bir \u015fey de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n At\u0131l\u0131m Murat: Faiz indirimlerinin sonuna geldik gibi<\/strong><\/p>\n\n\n\n TOBB-ET\u00dc \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. At\u0131l\u0131m Murat: Kurdaki seviyelerin Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n faiz karar\u0131nda etkili olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ama dolar\/TL\u2019de 10 liraya yakla\u015f\u0131yoruz. 10 lira seviyesinin hem sosyal hem ekonomik hem de siyasi a\u00e7\u0131dan b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Dolarda \u00e7ift hane ve psikolojik seviye olan 10 liran\u0131n sosyal, psikolojik ve siyasi a\u00e7\u0131dan zor bir seviye oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. Bundan sonra enflasyon y\u00fcksek kalmaya devam edecek. Merkez Bankas\u0131 kendi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda kurdan enflasyona ge\u00e7i\u015fkenli\u011fin y\u00fczde 25 oldu\u011funu belirtmi\u015fti. Son 2 ayda yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 10 art\u0131\u015f var kurda ve enflasyona 2-2.5 puan yukar\u0131 y\u00f6nde katk\u0131 yapabilir. Enflasyon y\u00fcksek kalmaya devam edecek, maliyetler artacak, do\u011fal olarak zamlar da kap\u0131da. Elektrik ve do\u011falgaz hanehalk\u0131na yans\u0131mayabilir ama sanayiye ciddi zam gelecek. Bunun yan\u0131 s\u0131ra PPK metninde indirimlerin zaten sonuna geldik ifadesi var. Faiz indirimi bekleyenler y\u0131lsonuna 50\u2019\u015ferden 150 baz puan bekliyorlard\u0131. \u00d6nden y\u00fcklemeli yapt\u0131lar. Seneyi bitirdik gibi, bu sene faiz indirimlerinin sonuna geldik gibi geliyor.<\/p>\n\n\n\n Hakan Kara: Yabanc\u0131dan sermaye kontrol\u00fc sorular\u0131 gelecek<\/strong><\/p>\n\n\n\n Eski Merkez Bankas\u0131 Ba\u015f Ekonomisti ve Bilkent \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Hakan Kara: Merkez Bankas\u0131 piyasan\u0131n bekledi\u011finden daha fazla faiz indirimi yapt\u0131, ama bunun ucu a\u00e7\u0131k olarak alg\u0131lanmas\u0131 durumunda d\u00f6viz piyasas\u0131 y\u00f6netimi \u00e7ok daha zor olur diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olacak ki metne s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alan kald\u0131\u011f\u0131 ifadesini eklemi\u015f. Bu ifadeyle Merkez Bankas\u0131 \u201c200 baz puan yapt\u0131k ama fark\u0131nday\u0131m benim de limitim var y\u0131lsonuna kadar 100-200 baz puan indiririm gibi sinyal vermeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u201d. Bundan sonra en \u00e7ok konu\u015fulan bu olacak, s\u0131n\u0131rl\u0131 alanla neyi kastetti 50 baz puan m\u0131 500 baz puan m\u0131? Hissiyat\u0131m son 2 ay i\u00e7inde en fazla 200 baz puan indirim olur gibi. Merkez Bankas\u0131 uzun s\u00fcreden beri ilk defa ileriye d\u00f6n\u00fck y\u00f6nlendirme yapt\u0131. Faiz indirimlerinin alt s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 belirlemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan piyasaya y\u00f6nlendirme yapm\u0131\u015f ve y\u00fczde 14’te falan duraca\u011f\u0131m gibi sinyal vermi\u015f. Merkez Bankas\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kavram\u0131n\u0131 art\u0131k \u00e7ok fazla konu\u015fmayaca\u011f\u0131z. Bundan sonra faiz indirimleri ne kadar devam eder nereye kadar siyasiler bunun indirilmesini istiyor onu konu\u015faca\u011f\u0131z. Yabanc\u0131dan gelecek sorular da T\u00fcrkiye bir sermaye kontrol\u00fc uygular m\u0131 sorular\u0131 olacakt\u0131r. Mevcut faiz politikas\u0131yla bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu yok. Daha fazla TL\u2019de de\u011fer kayb\u0131na, enflasyon art\u0131\u015f\u0131na ve dolarizasyonun artmas\u0131na yani bir sarmala do\u011fru g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Dalgal\u0131 kurda sermaye hareketleri serbest oldu\u011fu i\u00e7in sistem \u00e7\u0131kmaza g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Yabanc\u0131dan yumu\u015fak sermaye kontrolleri yap\u0131labilir mi sorular\u0131na maruz kalaca\u011f\u0131z gibi geliyor.<\/p>\n\n\n\n Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n \u015fa\u015f\u0131rtan faiz indirimi karar\u0131ndan sonra yay\u0131mlanan karar metninde bir ba\u015fka s\u00fcrpriz ise s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir finans\u0131n metne girmi\u015f olmas\u0131 oldu. PPK metninde \u201cKurul, ayr\u0131ca iklim ve di\u011fer \u00e7evre kaynakl\u0131 riskleri s\u0131n\u0131rland\u0131rmak amac\u0131yla, para politikas\u0131n\u0131n ana hedeflerinde bir de\u011fi\u015fikli\u011fe yol a\u00e7madan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir finans uygulamalar\u0131n\u0131 uzun vadeli bir politika olarak destekleme karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r\u201d ifadesi yer ald\u0131. Uzmanlar PPK\u2019da bunun tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bulsa da \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir finansman konusunda Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n da te\u015fvik edici politikalar uygulayabilece\u011fini dile getirdi.<\/p>\n\n\n\nS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir finans PPK metnine girdi<\/h5>\n\n\n\n